تبلیغات
دکتر هادی خداپرست (فوق تخصص روانپزشکی اطفال)کلینیک مغز و اعصاب و روان مهر 02143018 - آموزشهای ویژه برای پاداش و تنبیه
 
دکتر هادی خداپرست (فوق تخصص روانپزشکی اطفال)کلینیک مغز و اعصاب و روان مهر 02143018
فوق تخصص روانپزشکی کودک ،نوجوان و خانواده - هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران
درباره وبلاگ


دکتر هادی خداپرست عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران

مدیر وبلاگ : هادی خداپرست
مطالب اخیر
نویسندگان

آموزشهای ویژه

درست و بجا کودک خود را تشویق و یا تنبیه کنیم :

تکنیکهای بکار رفته در این قسمت برگرفته از نظریات یادگیری است.مفهوم اساسی در این نظریات اینستکه موجود زنده به عنوان نتیجه ای از تجربه قبلی رفتار جدیدی را کسب میکند. بسیاری از رفتارهای مختل در زمینه اجتماعی به ویژه درون خانواده یادگیری شده و باقی میماند لذا مداخلات درمانی در این جاها جنبه آموزشی دارد تا فرد مهارتهای رفتاری انطباقی و سازگارانه را فرا بگیرد تا بتواند کنترل فردی خود را روی رفتارهای مشکل دار گسترش دهد.بهترین روش برای تغییر و اصلاح رفتار کودک پاداش رفتار خوب و تنبیه رفتار بد است.

 

1 - چگونه درست و بجا کودک خود را تشویق کرده و پاداش دهیم:

 برای اصلاح رفتار تشویق بر تنبیه مقدم است یعنی اگر والدین میخواهند رفتار منفی کودک خود را تغییر دهند باید ابتدا به جنبه های مثبت و رضایت بخش کودک خود توجه کرده و آنها را مورد تشویق قرار داده و پاداش دهند.

انواع تشویقها و پاداشها :

-          پاداشهای کلامی مانند آفرین ، به به ،عالیه ،خوبه و ابراز تشکر  .

           در کودکان خردسال ،پاداشهای کلامی مهمترین پاداشها هستند.

-          تایید غیر کلامی مانند تکان دادن سر و تغییر حالت صورت که موجب خشنودی است و لبخند زدن.

-          پاداشهای جسمی : مانند نوازش کردن ، با دست به پشت کودک زدن ،دست روی شانه کودک گذاشتن ،چشمک زدن ،بغل کردن و بوسیدن .هر یک از موارد ذکر شده دارای بار عاطفی متفاوتی میباشد.

-          پاداشهای فعالیتی : بصورت انجام دادن فعالیتی با کودک است که وی واقعا به انجام آنها علاقمند است مانند انجام یک بازی ،خواندن یک داستان ،قدم زدن ،رفتن به پارک یا منزل افراد فامیل ، مشاهده تلویزیون و انجام بازیهای تلویزیونی یا کامپیوتری.

-          پاداشهای مادی  (غیر اجتماعی ) : شامل اشیا ء دلبخواه و مطلوب کودک مانند اسباب بازی ،خوراکی مورد علاقه کودک و ...

ویژگیهای تشویق:

-          سیستم پاداش را میتوانید برای هر کار و یا رفتاری که میخواهید کودکتان انجام دهد و یا قصد افزایش آنرا دارید بکار برید.

-          پاداش باید بکارهایی تعلق گیرد که با یکبار گفتن انجام شود و اگر با چند بار گفتن انجام شود امتیازی داده نمیشود و یا امتیاز آن کاهش مییابد.

-          حتما بایستی رفتاری که کودک بخاطر آن تشویق میشود برایش بیان شود یعنی بداند که برای چه رفتاری جایزه میگیرد .

-          هر چه دادن پاداش به فاصله کمتری از رفتارهای کودک داده شود تاثیر بیشتری دارد.

-          زیاده روی در تشویق و پاداش باعث مزاحمت در رشد طبیعی کودک و خستگی والدین میشود.

-          والدین باید در انجام تشویق و پاداش ثابت قدم باشند.

2- چگونه فرزند خود را بجا و درست تنبیه کنیم :

در ابتدا باید بدانیم که تشویق بر تنبیه مقدم است و تنبیه باید با تشویق متعادل باشد مثلا باید به ازای 2 تا 3 بار تشویق ،1 تنبیه انجام شود و همین طور تنبیه نیز باید هر از چند گاه باشد یعنی بطور مکرر و فراوان مورد استفاده قرار نگیرد.باید فقط از تنبیه های مجاز استفاده کرد . برای موثر بودن تنبیه باید خفیف باشد. و اگر شدید باشد نتایج معکوس یا مخربی را داشته باشد.

 

انواع تنبیه های مجاز :

-          نادیده گرفتن و بی اعتنایی:در مورد رفتارهایی مثل نغ نغ زدن و سر و صدا زدن که خیلی شدید نیست بکار میرود.در ضمن اجرای آن باید تماس چشمی یا غیر کلامی و ارتباط جسمی با کودک نباشد و همینطور صحبتی با کودک انجام نشود و با خونسردی و آرامش و بدون عصبانیت صورت گیرد.باید بدانیم که ممکن است در ابتدا آن رفتار افزایش یابد ولی متعاقبا کاهش می یابد.

-          بیان جمله ای قاطع ، کوتاه و مستقیم به کودک تا فوری عملش را قطع کند.

-          گرفتن امتیازات مثبت از کودک که منجر به گرفتن پاداش می شده است :در این مورد از قبل باید به او بگوییم و میزان جرایم را نیز مشخص کنیم.بایستی بلافاصله جریمه کرد ولی میتوان اخطار قبلی به او داد.باید توجه کنیم که بانک امتیازات کودک را خالی نکنیم.

-          به خلوت بردن کودک :منظور دور کردن کودک از محیط محرک و محروم کردن او از رفتار جاری و قرار دادن کودک در جایی است بدون آنکه با کسی حرف بزند یا بازی کند یا سرگرمی داشته باشد.قبل از این تنبیه بهتر است در ابتدا جریمه های قبل اجرا شود و باید در ابتدا رفتارهای نا مطلوبی که به خلوت بردن برای آن بکار میرود ،محدود باشد.میتوان قبل از به خلوت بردن اخطار داد که اگر رفتارش را ادامه دهد بکار برده میشود.به خلوت بردن بدون مشاهده و جر و بحث انجام شود و به چانه زدن او توجه نشود. پس از به خلوت بردن بهتر است والدین به سر کار خود بروند و فقط در فواصلی به او سر بزنند و در این فاصله کودک مجاز نیست چیز بخورد یا سرگرمی داشته باشد وفقط مجاز است در صورت ضرورت به توالت برود . مدت زمان به خلوت بردن بدین گونه است که به ازای هر سال سن کودک یک دقیقه منظور شود .زمان محاسبه ی وقت نیز از زمان آرام گرفتن کودک است . پس از اینکه کودک از خلوت بیرون آمد دیگر درباره مسایلی که منجر به آن شده است با او صحبت نشود و فقط میتوان بخاطر آرامش و سکوت او در طی خلوت کردن توجه مثبتی نسبت به او مبذول کرد.وقتی کودک از خلوت بیرون آمد بایستی آن وظیفه یا کاری که بخاطر آن به خلوت برده شده را انجام دهد و گرنه خلوت تکرار میشود.

اگر کودک در رفتن به خلوت مقاومت کرد ،1 دقیقه 1 دقیقه به زمان خلوت اضافه شود تا 10 دقیقه و در صورتی که باز اجرا نکرد میتوان از امتیازات مثبت او کم کرد و یا از حقوق معمولی او مثل تماشای تلویزیون و یا رفتن به خانه افراد فامیل محروم شود.

و اگر کودک زودتر از موعد مقرر خلوت را ترک کرد با خونسردی ولی با قاطعیت و محکم به او بگویید که به خلوت برود وگرنه خود دست او را گرفته به خلوت ببرید.

 

ویژگیهای تنبیه :

-          باید کودک بداند که برای چه کاری تنبیه میشود.

-          وقتی قرار گذاشته شد که او را تنبیه کنید آنرا به اجرا در آورید .

-          هنگام اجرای تنبیه آرام و قاطع باشید.

-          عواقب سنگین و طولانی نباشد یعنی تا آنجا که ممکن است کمترین مزاحمت و محدودیت را برای کودک ایجاد میکند مثلا پانزده دقیقه محروم کردن به اندازه یک هفته محرومیت موثر باشد.

-          تنبیه ها باید منطقی باشد یعنی باید عواقبی که برای رفتار نا مطلوب کودک در نظر گرفته میشود متناسب با آن بد رفتاری باشد.

-          تنبیه ها بصورت فردی و با ثبات در زمانها و مکانهای مختلف و توسط همه ی اولیای کودک به اجرا در آید.

-          در بسیاری از مواقع بهتر است که تنبیه قبلی را بدون افزایش شدت آن ادامه دهیم .

-          یک شانس دیگر به کودک بدهیم مثلا اگر فرزند شما از آزادی خود سوء استفاده میکند و شما به عنوان تنبیه آزادی او را محدود می کنید پس از چند هفته امکان استفاده مجدد از موقعیت مورد نظر را به او بدهید تا بتواند مسوولیت پذیری خود را ثابت کند و رفتار مناسب نشان دهد زیرا او ظرفیت یادگیری از اشتباهات را دارد .

-          گاهی میتوان بجای تنبیه به او مهارتهای جدیدی آموخت که بعدا بکار گیرد.

 





نوع مطلب : اصلی،  مطالب پی در پی(سریال)، مهارتهای فرزند پروری، مراقبت کودک سالم، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

کد متحرک کردن عنوان وب




ابزار وب

دریافت کدهای جاوا برای وبلاگ شما

دریافت کدهای جاوا برای وبلاگ شما

جاوا اسكریپت