تبلیغات
دکتر هادی خداپرست (فوق تخصص روانپزشکی اطفال)کلینیک مغز و اعصاب و روان مهر 02143018 - ادامه مبحث اختلالات تعامل تن و روان (قسمت دوم )اختلالات خواب و اختلال دفع
 
دکتر هادی خداپرست (فوق تخصص روانپزشکی اطفال)کلینیک مغز و اعصاب و روان مهر 02143018
فوق تخصص روانپزشکی کودک ،نوجوان و خانواده - هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران
درباره وبلاگ


دکتر هادی خداپرست عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران

مدیر وبلاگ : هادی خداپرست
مطالب اخیر
نویسندگان

      اختلالات خواب

در بین کودکان اختلالات خوابی شامل خوابگردی ،صحبت کردن در خواب ،دندان سایی ،کابوس ،کوبش سر شایع است.به غیر از مسائل مذکور والدین از کشمکش با کودک برای خوابیدن و یا زود بلند شدن کودکان (بخصوص نوپاها )پر انرژی و همینطور بیدار شدن طی خواب شاکی هستند.وقتی والدین درخواست کمک تخصصی برای مشکلات خواب کودک دارند معمولا زمانی است که این مسائل مشکل زا شده است.

خواب پدیده ای عصبی – فیزیولوژیک میباشد که به شدت سازمان یافته و پیچیده است.بطور کلی خواب به 2 وضعیت کاملا متمایز تقسیم میشود که شامل خواب با حرکات سریع چشم و خواب غیر حرکات چشم تقسیم میشود.به خواب با حرکات سریع چشم خواب متناقض نیز میگویند زیرا هم ویژگیهای خواب عمیق و هم ویژگیهای خواب سبک را دارند و این خواب با این ویژگیها مشخص میشود :

1-     بی نظمی نبض

2-     بی نظمی تنفس

3-     حرکات سریع چشم

4-     افزایش قابل ملاحظه جریان خون مغز

5-     افزایش مصرف اکسیژن بدن

6-     امواج مغزی شبیه ترکیبی از الگوهای بیداری و خواب آلودگی .

گرچه رویاها و کابوسها در طی خواب با حرکات سریع چشم اتفاق می افتد ولی مسائل رفتاری در طی این خواب کم است زیرا عضلات خیلی ریلاکس بوده و پالسهای عصبی در سطح طناب نخاعی بلوکه شده اند لذا بدن تقریبا به حالت فلج است و فقط انقباضات کوچکی در دست و پا و صورت ممکن است موجود باشد.وقتی فرد در طی خواب با حرکات سریع چشم بیدار میشود ،هوشیاری تقریبا سریع به او باز میگردد.طولانیترین و شدیدترین فعالیتهای خواب باحرکات سریع چشم در انتهای دوره خواب و درست قبل از بیداری اتفاق می افتد و لذا رویاها و کابوسها در طی ساعات اولیه صبح شایعتر است.

خواب غیر حرکات سریع چشم خود به 4 مرحله تقسیم میشود که نشاندهنده پیشرفت سطوح خواب از خواب آلودگی به خواب عمیق است.در طی مرحله 3 و 4 این خواب ضربان قلب و ریتم تنفس بسیار با ثبات است و عضلات نیز خیلی ریلکس هستند و گرچه شخص معمولا آرام دراز کشیده میتواند تکان بخورد .فرد اغلب به شدت تعریق دارد و سخت بیدار میشود اگر شخص در این مرحله از خواب بیدار شود گیج و سر در گم است.

کودکان مقادیر زیادی از خواب عمیق دارند که بین 6-3 سالگی به حداکثر میرسد.خواب عمیق غیر حرکات سریع چشم در 3-1 ساعت پس از به خواب رفتن اتفاق می افتد.وحشت خواب و راه رفتن در خواب در خواب غیر حرکات سریع چشم اتفاق می افتد و لذا در 90 – 60 دقیقه اول خواب شایعترین است.

در یک ریتم نرمال خواب هر 90-60 دقیقه خواب حرکات سریع چشم و خواب غیر حرکات سریع چشم جابجا میشوند.

کودکان معمولا طی 15-10 دقیقه به خواب میروند و طی 20 – 5 دقیقه با گذر از مراحل خواب غیر حرکات سریع چشم به مرحله 4 این خواب میرسند و اولین دوره خواب با حرکات سریع چشم را 2-1 ساعت پس از شروع خواب تجربه میکنند سپس سیکلهای خواب غیر حرکات سریع چشم تکرار میشوند بطوریکه دوره های اخری با حرکات سریع چشم فقط 20-15 دقیقه طول میکشد.

گرچه در شیرخواران کاملا رسیده (فول ترم )دوره های خواب حرکات سریع چشم و غیر حرکات سریع چشم متفاوت است ،جابجایی حرکات سریع چشم در آنها متفاوت نیست.شیرخواران خواب خود را با خواب حرکات سریع چشم شروع میکنند (تا با خواب غیر حرکات سریع چشم )و 50% کل خواب آنها را خواب حرکات سریع چشم تشکیل می دهد.(بالغین 20 % ) و سیکلهای خواب حدود 60 – 50 دقیقه طول میکشد (بالغین 100 – 90 دقیقه ).حدود 3-2 ماهگی 4 مرحله خواب رم مشخص و جدا میشود . حدود 3 -2 ماهگی ، 4 مرحله خواب غیر حرکات سریع چشم مشخص و جدا میشود. حدود 3 ماهگی شیرخوار برای خوابیدن ابتدا وارد خواب غیر حرکات سریع چشم میشود و حدود 1 سالگی زمان خواب رم به 30 % کل خواب میرسد .

الگوی طبیعی خواب بالغین در حدود 8 سالگی ایجاد میشود.چرخه خواب – بیداری بطور قابل ملاحظه ای با سن تغییر میکند به اینصورت که با افزایش سن مقدار کلی خواب بتدریج کاهش می یابد ولی طول مدت هر دوره خواب بتدریج افزایش می یابد .

ریتم های گردشی :فهم ریتمهای گردشی برای درک برخی از مشکلات خواب ضروری است. این ریتمها ،چرخه های بیولوژیک هستند که هر 25 ساعت تکرار میشوند و شامل الگوهای خواب و بیداری ،فعالیت و استراحت ،گرسنگی و خوردن ،نوسانات درجه حرارت بدن و ترشحات هورمونی هستند . تنظیم این سیکلها برای احساس خوب بودن ما مهم هستند .این سیکلها برنامه های زندگی روزمره را شامل برخاستن از خواب ،خوردن ،فعالیت ،به بستر رفتن و نظایر اینها را تنظیم میکنند.سیکلهای خواب – بیداری میتواند توسط چیزهای مثل تغییرات فصلی ،سیکل تاریکی – روشنایی تحت تاثیر قرار گیرد مثلا در زمستان تمایل به افزایش خواب و در تابستان تمایل به کاهش خواب وجود دارد.اگر برنامه کودکان نامنظم باشد این امکان وجود دارد که ریتمهای گردشی آنها خاموش باشد ممکن است زمانی که آنها بایستی بیدار باشند تمایل به خواب داشته باشند و یا برعکس .تغییر در روتینهای خواب مثلا زودتر به بستر رفتن و یا زودتر برخاستن و یا خواب طول کشیده در صبح ها ،باید برای تنظیم ریتمهای نرمال بدنی در نظر باشد که باید بتدریج تغییر یابد .یکی از نکات جالب توجه این است که مشاهده میشود که در کودکان با اختلال بیش فعالی و کمبود توجه این چرخه ها با مشکل مواجه هستند مثلا چرخه خواب و بیداری و چرخه غذا خوردن .حتی چرخه درجه حرارت بدن و نبض .

انواع اختلالات خواب در شیرخواران ،کودکان و نوجوانان:

اختلالات اولیه خواب :

                           اختلالات اولیه خواب

1-     دیس سومنیاها ( پرخوابیها ، کم خوابیها ،اختلالات چرخه خواب و بیداری و اشکال در شروع و استمرار خواب).

2-     پاراسومنیاها شامل کابوسها و ترسهای هنگام خواب ،اختلال رفتار خواب با حرکات سریع چشم،کوبش سر و جلو و عقب دادن بدن هنگام خواب ، دندان قروچه هنگام خواب ،فلج خواب و خواب بیداریها (حرف زدن حین خواب ،صحبت کردن حین خواب و حمله وحشت شبانه )

                  اختلالات ثانویه خواب: این اختلالات خواب ثانویه به اختلالات روانپزشکی دیگر و یا یک وضعیت طب عمومی و یا ایجاد شده توسط مواد است.

      اختلالات دفع

آموزش تخلیه:

به نظر میرسد که نگرشهای فرهنگی و اجتماعی در آموزش آداب تخلیه و انتخاب نوع روش مهم است.

زمان پیشنهادی برای شروع آموزش تخلیه ،18 ماهگی و ترجیحا 24 ماهگی است.انتظارات غیر واقع بینانه والدین از اینکه چه زمانی فرزندشان کنترل ادراری یا مدفوعی پیدا کند باعث افزایش استرس کودک و والدین میگردد.

گرچه کودک حتی در 6 ماهگی میتواند شواهدی از کنترل ادراری را نشان دهد و حتی برای مدت کوتاهی از ادرار کردن خودداری کند ، پس از 2 سالگی با سرعتی 2 برابر نسبت به قبل از 2 سالگی میتواند مراحل آموزش تخلیه را طی کرده و به کنترل برسد.

کنترل مثانه به این معنی است که کودک مستمرا مثانه اش را تخلیه میکند و میتواند برای ساعاتی خشک باقی بماند .

برای موفقیت در آموزش تخلیه کودک باید قادر به 3 چیز باشد :

1-     کنترل ارادی عضلات اسفنگتری سیستمهای دفعی  

2-     کودک بتواند نیازهای خود را بطور کلامی و یا به گونه ای دیگر مطرح کند .

3-     کودک تمایل به کنترل تکانه های ادرار یا مدفوع داشته باشد.

بیشتر کودکان یک الگوی نسبتا منظم از 4 تا 9 بار ادرار کردن در روز را نشان میدهند و تخلیه مدفوعی نیز ممکن است با فواصلی از یک روز در میان تا 2 بار در روز و در اوقات مختلف روز اتفاق افتد .

گامهای آموزش تخلیه :

1-     گام اول :تعیین زمان آمادگی :برای تعیین زمان آمادگی جهت شروع آموزش آداب تخلیه مثانه یا ادرار شواهد زیر لازم است:

-          آمادگی فیزیکی کودک مثلا کودک به راحتی اشیاء را برمیدارد و بدون کمک راه میرود.

-          آمادگی پذیرش دستورات :کودک دستورات 1 و 2 مرحله ای را میفهمد و اجرا میکند .

-          دریافت سرنخهایی درباره توانایی کودک برای کنترل عضلات اسفنگتر مثلا افزایش زمان بین تخلیه ها .

والدین باید پی ببرند و حدس بزنند که چه زمانهایی مثانه کودک معمولا پر میباشد و اینکه چه زمانی بیشتر احتمال دارد که کودک تخلیه مدفوعی داشته باشد.برای این منظور والدین می توانند جدولی تشکیل داده و هر 30 دقیقه پوشک بچه را وارسی کرده و "خ "به عنوان خشک و "ت" به عنوان تر و "د" به عنوان کثیف را در آن جدول ثبت کنند.والدین همچنین میتوانند با لحنی مناسب با شرایط از کودک بپرسند که آیا خشک است یا خود را خیس کرده است . گرچه این برنامه ها زحمتی برای خانواده است ولی جمع آوری این اطلاعات برای شروع آموزش لازم است.پس از سه تا 5 روز از شروع این روش الگوی تخلیه ادراری کودک مشخص میشود.تخلیه مدفوعی نیز ممکن است با فواصل منظمی (مثلا ) هر 28-14 ساعت در ساعات خاصی از روز و یا تا سی دقیقه پس از هر وعده غذا اتفاق افتد.اگر کودک الگوی منظمی را نشان نمی دهد و یا هر ساعت خود را خیس نمیکند، شاید بهتر باشد که آموزش تخلیه 1 تا 2 ماه به تاخیر افتد.آموزش ادرار غالبا قبل از آموزش مدفوعی صورت می پذیرد.

2-     گام دوم :عدم کاربرد پوشک:از آنجا که آموزش تخلیه کمک به کودک برای فراموشی رفتارهای نامقبول قبلی و یادگیری رفتارهای جدید میباشد،در این گام به جز برای خواب شبانه و چرتهای روزانه از کاربرد پوشک پرهیز شود زیرا پوشک بعنوان یادآوری از رفتارهای قبلی (ادرار یا مدفوع کردن در پوشک ) میباشد.حتی کاربرد دوره ای پوشک طی روز نیز میتواند برای کودک گیج کننده باشد و برچیدن الگوهای قدیمی و یادگیری الگوهای نو (ادرار و مدفوع کردن )در توالت را مشکل میسارد.نوع پاپوش کودک باید راحت و معمولی باشد تا به سرعت خیس کردن و یا کثیف کردن آن مشخص و مشهود گردد.و از طرفی پوشیدن و در آوردن آن راحت است و به والدین کمک میکند که در صورت مقتضی سریعا لباس کودک را درآورند و یا حتی اگر کودک خود بخواهد مستقلا از توالت استفاده کند برای او نیز راحت باشد. وقتی کودک طی روز خشک بوده و طی خواب شبانه و چرتهای روزانه نیز گاهگاهی خشک باقی میماند زمان آن است که پوشک بطور کامل کنار گذاشته شود این رویکرد به کودک اجازه میدهد که او بطور فعال در کسب کنترل ادراری و مدفوعی مشارکت داشته باشد.

3-     گام سوم : استفاده منظم از توالت و یا جانشین آن ،در این گام خانواده از یک صندلی توالت بچه گانه و یا خود توالت ( با بکار بردن ابزاری روی سنگ توالت برای افزایش ایمنی )بطور منظم استفاده میکنند.باید صندلی توالت نیز در خود فضای توالت گذاشته شود تا پدیده توالت کردن با فضای توالت همراه شود. باید کودک تا 5 دقیقه روی توالت یا صندلی توالت نگه داشته شود که این زمانی است که بیشترین احتمال وقوع ادرار یا دفع مدفوع وجود دارد.کاربرد زمان سنج به کودک و والدین گذشت زمان را یادآور میشود وکودک میفهمد که کی میتواند از سر توالت یا صندلی توالت کنار بیاید.

کل شرایط توالت نباید ترساننده باشد .یک صندلی توالت اسباب بازی نیز میتواند برای ریختن ترس کودک و یاعادت به آن نیز بکار رود.

والدین باید برای نشستن کودک روی توالت یا صندلی توالت به کودک خود جایزه دهند.کاربرد نمودار برای ثبت پیشرفت و تقویت موفقیت ها کمک میکند.

4-     گام چهارم :چگونگی برخورد با مقاومتها و لغزشها،به لحاظ اینکه آموزش تخلیه یک فرآیند یادگیری است لذا در کسب این یادگیری ممکن است مقاومت با لغزش پیش آید مثلا ممکن است که کودک بخشی از دفع را سر توالت و بخشی دیگر را در لباس انجام دهد و یا بلافاصله پس از توالت خود را خیس کند والدین باید با لحنی مناسب به او بگویند "ببین خودت را خیس کردی " و یا "ببین خودت را کثیف کردی  " بذار لباست را عوض کنم.و سپس او را به مدت 5دقیقه دوباره سر توالت مینشانیم. میتوانیم از شیوه های پاداش و تنبیه صحیح و مناسب برای یادگیری استفاده کنیم.بعضی بچه ها نسبت به آموزش تخلیه مقاومت میکنند و تا 1 الی 2 سال پس از شروع آموزش تخلیه مکررا در طی روز لغزش دارند و لباس زیر خود را خیس و یا کثیف میکنند و بسته به سن کودک ممکن است بهترین کار این باشد که فرایند آموزش تا پس از ارزیابی تعامل کودک – والدین ،ارزیابی شرایط محیطی و ارزیابی فرایند آموزش آداب تخلیه ، به تاخیر افتد.در فقدان مشکلات جسمی و یا هیجانی – رفتاری و یا استرس قابل ملاحظه بهترین کار :

- آموزش درست و صحیح سلسله مراتب آداب تخلیه

- اطمینان از مناسب بودن رژیم غذایی کودک

- اطمینان از اینکه کودک فعالیت مناسب دارد.

- اطمینان از اینکه برنامه ها ی روزانه کودک با ثبات و منظم است.

عوامل مهم در آموزش آداب تخلیه

  • -     محیط بدون تحریک و استرس برای تخلیه
  • -     مدل سازی با یک کودک عروسکی
  • -     زمینه سازی برای تکرار عمل با مصرف زیاد مایعات
  • -     دقت در جزء جزء اعمال آداب تخلیه (در آوردن لباس ،نسشستن و غیره )
  • -     تقویت فوری برای پاسخهای صحیح با انواعی از تقویت کننده ها
  • -     آشکارسازی فوری شکست ها و لغزش ها
  • -     تنبیه خفیف برای موارد شکست ناکامی و لغزش
  • -     شرطی سازی عمل تخلیه:احساس دفع ادراری و مدفوعی با فضای توالت و توالت همراه شود.

ü      اختلالات عملکرد جنسی      میباشد.

9--     اختلالات سایکو سوماتیک در اینجا اساسا با اختلالات جسمی روبرو هستیم که دارای آسیب شناسی شناخته شده جسمی هستند ولی اضطراب و استرس در وهله شروع ،تشدید ،ادامه و زمانبندی بهبود آن تاثیر دارد.

10-     اختلالات مربوط به مواد





نوع مطلب : اصلی،  مطالب پی در پی(سریال)، اختلال تعامل تن و روان، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دوشنبه 1 خرداد 1396 03:05 ب.ظ
Asking questions are really nice thing if you are not understanding something
entirely, except this piece of writing presents pleasant
understanding yet.
جمعه 1 اردیبهشت 1396 04:28 ق.ظ
I do not even understand how I finished up right here,
however I assumed this put up was great. I don't realize who you might
be but certainly you're going to a famous blogger in case you
aren't already. Cheers!
شنبه 11 آذر 1391 06:27 ب.ظ
pسلام دوست من
مطلب جدیدی با عنوان ثبت خودکار مطالب وبلاگ در شبکه های اجتماعی منتشر کردم یه سری بزن مطمئنم بدردت می خوره
منتظرتم عزیزم

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

کد متحرک کردن عنوان وب




ابزار وب

دریافت کدهای جاوا برای وبلاگ شما

دریافت کدهای جاوا برای وبلاگ شما

جاوا اسكریپت